4:03 PM | 09/08/2012
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên google+
4:03 PM | 09/08/2012

Buồng trứng: Ngôi nhà của nội tiết tố

Không có trứng, hoặc trứng không rụng thì sau này, khi bạn muốn làm mẹ, bạn phải... đi BV phụ sản, tìm cách giải quyết.

Nữ giới 'tự sướng' có hại cho sức khỏe?

Bí mật hấp dẫn của 'đôi gò bồng đảo'

'Vùng kín' - Những sự thật gây sốc

Tại sao bác sĩ lại nói: buồng trứng là bộ phận chính?

Bạn có biết chúng ta có thiên chức gì không? Làm vợ và làm mẹ. Nói buồng trứng là bộ phận chính vì khi bạn dậy thì nó tiết ra nội tiết tố nữ (estrogen) quyết định những đặc điểm con gái của bạn: phân phối mỡ ở ngực, ở mông đem lại hình dáng nữ, giọng nói nhẹ, êm, da mịn, xương nhỏ. Thiếu nó bạn sẽ giống con trai, bạn có sợ không?

Buồng trứng còn tiết ra một nội tiết tố nữa gọi là nội tiết tố của bà mẹ (progesteron). Nội tiết này chuẩn bị “nhà” trong tử cung để đón “em bé” tới đó cư ngụ. Suốt 9 tháng 10 ngày nó “giữ em”, sợ em té hoặc đòi ra trước thời hạn. Thiếu nó, bạn có em bé nhưng thiếu người chăm sóc, em bé sẽ rơi mất.

Buồng trứng sinh ra trứng (tất nhiên) để cùng với tinh trùng tạo ra “em bé”. Không có trứng, hoặc trứng không chín, không rụng thì sau này, khi bạn muốn làm mẹ, bạn lại phải... đi bệnh viện phụ sản, tìm cách giải quyết để có thể có được em bé.

Có bao nhiêu cái trứng?

Con gái ra đời, ở buồng trứng có khoảng 200.000 - 500.000 nang nguyên thủy để sau này thành trứng. Nhưng khi dậy thì chỉ còn khoảng 500 nang trứng trưởng thành. Nếu cứ mỗi trứng trưởng thành là một “em bé” thì chúng ta có khả năng cho ra đời 500 em bé. Khiếp không? Nhưng bạn yên tâm, chúng ta không “sản xuất” nhiều em bé như vậy đâu.

Vì sao thế?

Dậy thì - chúng ta còn phải đi học, học xong Đại học thì đã 23 - 24 tuổi. Trong hơn 10 năm ấy, chúng ta đã bỏ đi bao nhiêu là trứng. Chừng 45 tuổi buồng trứng về già, hom hem, xương cốt nhức mỏi, chỉ nằm đó, lúc làm, lúc nghỉ rồi đến 50 tuổi xin nghỉ hưu hẳn. Những trứng chưa kịp lớn cũng đành... hưu trí luôn. Đã có 20 năm “chiến đấu” cơ mà? Hơn 20 năm đó bạn làm việc, kiếm tiền, xây nhà, mua sắm, học hành... có em bé bạn sẽ chẳng làm được nhiều như dự kiến. Trứng rụng nhưng không thụ thai thì nó tự tiêu đi, từng ấy năm bạn chỉ cần có 2 cái trứng là đủ. Vậy là bạn có 2 “bản sao”.

buong-trung-2-390853-1372686663_500x0.jp

Với một người có chu kì kinh đều, ổn định, trứng rụng 14 ngày trước khi có kinh lần tiếp theo.

Làm thế nào đế biết thời điểm trứng rụng?

Đây là một câu hỏi rất khoa học và thực tế. Với một người có chu kì kinh đều, ổn định, trứng rụng 14 ngày trước khi có kinh lần tiếp theo. Ví dụ: Kỳ tới bạn có kinh ngày 28 thì trứng sẽ rụng vào ngày 14. Thế bạn có kinh loạn xị, chẳng biết đường nào mà lần thì sao? Thì nó cũng rụng vào 14 ngày trước khi có kinh còn giai đoạn trước đó dài bao nhiêu ngày mặc kệ.

Nói như vậy có đúng 100% không? Thưa bạn: Không. Vì sao? Vì chúng ta là một sinh vật cao cấp. Bạn thấy đấy, cái gì được gọi là siêu cao cấp hiện đại, cực kì... đều hay có trục trặc. Cái mà bác sĩ nói ở trên là một cơ chế rụng trứng có tính chất chu kì, tự động. Vì buồng trứng ở trong bụng chúng ta nên nó không thể tạo ra “vùng tự trị” riêng mà phải hòa đồng với cơ thể.
 
Bạn mệt mỏi, đang buồn vì bệnh, đang vui quá, xúc động quá... đều có thể làm cho trứng rụng nhanh hơn hoặc chậm hơn. Như thế, mặc dù bạn không thấy nhưng nó là đứa “có tâm hồn”, biết chia sẻ với chúng ta trong “mọi lúc, mọi nơi”. Bởi thế mọi sự tính toán cũng chỉ là tương đối. Thế tại sao khi rụng trứng nhiệt độ của cơ thể lại tăng lên? Bạn có chơi bóng bay bao giờ chưa? Chắc là có. Quả bóng căng không khí tới mức không chứa được thì nó nổ. Còn ở đây bao gồm hàng loạt các phản ứng, trong đó nội tiết đóng vai trò quan trọng nhất.
 
Sự biến đổi nhanh của các nội tiết tố trong ngày rụng trứng sẽ làm sản sinh nhiệt và thân nhiệt của các bạn tăng từ 0,5 - đến 10C vào ngày này. Rồi cũng do nội tiết mà ở tử cung có sự biến đổi, chờ đợi trứng đến ở, niêm mạc dày lên, các tuyến đang tiết dịch đặc, nay hối hả “chế” thêm nước vô (sợ thiếu). Thế là một chất dịch loãng chảy ra ngoài, chính bạn còn cảm nhận được.

Vào loa vòi trứng xong, trứng đi đâu?

Nó ở trong cái vợt bắt cá ấy, chờ đợi và chờ đợi xem có ai tới “thăm” nó không? Không ai khác, đó là “chàng” tinh trùng. Sau 3 ngày chờ đợi, nó biết là không ai tới thăm, trứng buồn bã, giận dỗi co mình lại, tan biến đi. Thế là xong một thân phận “nàng” trứng.

Buồng trứng quan trọng vậy, thế có bạn gái nào không có buồng trứng hoặc có mà không hoạt động?

Chúng ta khác với các bạn nam, họ mà thiếu thì họ biết liền. Đằng này buồng trứng nằm trong bụng chứ đâu có chìa ra ngoài nên có bạn ra đời bộ phận sinh dục ngoài đầy đủ, đến 20 tuổi không thấy phát triển kiểu “con gái” lúc đó kiểm tra thấy thiếu, đành phải chịu. Chỉ có một cách là dùng nội tiết tố nữ để bạn trở thành con gái nhưng không có con được.

Trường hợp khác, bạn gái có buồng trứng nhưng nó “ngủ quên”, hãy cứ chờ, nếu chờ mãi không được thì các bác sĩ sẽ can thiệp với các cơ quan chỉ huy cao nhất ở trên não để “đánh thức” nó dậy.

Thế có ai dậy thì bình thường nhưng buồng trứng ngưng, không hoạt động?

Có nhưng ít. Một bạn gái phát triển bình thường như chúng ta. Bạn rất yêu thương mẹ nhưng đột nhiên mẹ chết. Nỗi đau quá lớn này khiến bạn suy sụp hoàn toàn. Bạn mất kinh luôn, teo ngực. Và khi siêu âm thì buồng trứng teo nhỏ lại, không hoạt động. Thế đấy, buồng trứng có “tâm hồn” và chia sẻ với chúng ta trong mọi hoàn cảnh.

buong-trung-1-265880-1372686663_500x0.jp

Em thấy có bạn chưa lập gia đình, tại sao lại bị u nang buồng trứng? Cái u từ đâu ra vậy? Nó có phải là ung thư không mà bác sĩ lại cắt đi?

Bạn có nhìn thấy trái bí xanh (bí đao) ở trên giàn bí không? Bác sĩ đã nói rằng buồng trứng của bạn có 200.000 - 500.000 nang trứng nguyên thủy. Tự nhiên có một nang phát triển, to ra. Nó nối với buồng trứng bằng một cái cuống như cuống của trái bí. Một hôm cái cuống xoay xoay, động mạch của cuống bị tắc nhưng tĩnh mạch thì cứ nhận máu chuyển về. Máu chứa đầy cái nang, làm nang căng ra khiến bạn bị đau bụng dữ dội. Khi máu vào nang quá nhiều, nó vỡ thì bạn thiệt mạng. Đau bụng phải đi bệnh viện ngay, không nên ở nhà hoặc uống thuốc giảm đau. Dù bạn có uống, cơn đau chỉ dịu đi một chút ít, rồi lại tiếp tục.

Có phải ung thư không? Bạn nghe hễ ai ung thư là bác sĩ “xẻo” chỗ đó đi, đúng không? Riêng trường hợp này cắt đi không phải vì ung thư mà vì tính mạng của bạn đang bị đe dọa đấy.

Em rất lo, thế thì có bao giờ cái đó lại “mọc” ở bên kia không?

Thường thì không, nó là thứ tế bào lành, làm gì có chuyện di căn ung thư mà bạn lo quá vậy.

Thế thì có cách nào phát hiện sớm bệnh này không?

Đây là bệnh hầu như không có triệu chứng. Nếu bạn sợ thỉnh thoảng bạn nên đi siêu âm kiểm tra. Khi phát hiện khối u có đường kính lớn hơn 6cm bác sĩ có thể mổ, bóc tách mà không cần cắt buồng trứng. Nếu khối u nhỏ hơn 6cm thì cần phải theo dõi chừng 2 - 3 tháng, siêu âm sau khi bạn có kinh để loại trừ đó chỉ là do nội tiết mà thôi.

Em còn nghe có bạn bị buồng trứng đa nang?

Buồng trứng đa nang là hiện tượng vỏ bọc hai buồng trứng dày lên, cứ như bạn mặc một cái áo size nhỏ hơn, nó bó chặt lấy cơ thể khiến bạn không cựa quậy được. Những bạn này kinh nguyệt rối loạn lúc có lúc không chứng tỏ nội tiết của buồng trứng hoạt động kém. Thế là testosterone của tuyến thượng thận thừa cơ hoạt động tăng lên làm bạn gái mọc lông chân, lông tay và có tí ria mép. Testosterone cũng làm cho xương, cơ của bạn to hơn.

Nếu vậy liệu những bạn ấy kết hôn và sinh con được không?

Đương nhiên là khó rồi. Hy vọng với kĩ thuật mổ, bóc vỏ bọc 2 buồng trứng để trứng khỏi bị “cầm tù” thì mới có khả năng mang thai và sinh con được.

Theo Mực Tím

 
Gửi bài viết, câu hỏi tư vấn tại đây hoặc ione@vnexpress.net