iOne

© Copyright 2010 iOne.vnexpress.net, All rights reserved

® VnExpress giữ bản quyền nội dung trên website này.

Thứ năm, 5/9/2019, 00:14 (GMT+7)
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter

Ba thế hệ và những ký ức khác nhau về khai giảng

Với các thế hệ trước, khai giảng là ngày bắt đầu một năm học mới; còn bây giờ, nó dường như là sự kết thúc của... kỳ học hè.

Tháng 9 luôn gắn liền với những lễ khai giảng, nhưng sự đổi thay của lịch sử và cuộc sống đã khiến ngày bắt đầu năm học của mỗi thời một khác. iOne ghi lại ký ức ngày tựu trường của những cựu học trò từ các thế hệ cách xa nhau.

"Đó là ngày được đến trường"

Là người lớn lên trong kháng chiến chống Pháp, bà Đỗ Thị Minh Châu, 70 tuổi, nhớ lại lần đầu được dự khai giảng. Bà kể, ngày ấy đất nước còn chiến tranh, nhà lại nghèo, làng quê không có trường học nên bà được bố mẹ cho học ở nhà thầy đồ. Lớn lên, bà mới được đi học đọc, học viết. Thời đó khai giảng là thứ chưa được gọi tên. Nhưng cứ đến đầu tháng 9, được đến trường là bà vui lắm, vui vì được học chữ, được gặp bạn bè, thầy cô. 

Tới khi đi học trung cấp Y ở Thái Bình, bà Châu mới có cơ hội tham dự lễ khai giảng đầu tiên. Bà kể, khai giảng ngày ấy đơn sơ, tuềnh toàng chứ không rực rỡ, đầy đủ vật chất như bây giờ. Ngày đầu đi học bà và bạn bè phải lựa bộ quần áo lành lặn, ít chỗ vá nhất. 

Buổi lễ khai giảng năm  học 1972 - 1973 nêu cao tinh thần kiêng cường thắng Mỹ. Ảnh tư liệu

Lễ khai giảng năm học 1972 - 1973 nêu cao tinh thần kiên cường thắng Mỹ. Ảnh tư liệu.

Trường là dãy nhà cấp 4 dựng tạm, không có băng rôn, khẩu hiệu chào mừng năm học mới, cũng chẳng có hoa, cờ hay bóng bay, tất cả sinh viên xếp thành hàng dọc, cùng hát vang quốc ca trong khoảnh khắc cờ đỏ sao vàng được kéo lên.

"Xúc động nhất là khi nghe hiệu trưởng đọc thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các cháu học sinh nhân dịp năm học mới. Ngày ấy chúng tôi thuộc từng lời, từng chữ", bà Châu nhớ lại. Ngay sau lễ khai giảng đầu tiên đó, trường bà phải sơ tán toàn bộ học sinh đến các điểm trú ẩn vì bị địch bắn phá. 

"Với thế hệ chúng tôi, lễ khai giảng đơn sơ, giản dị nhưng rất háo hức", bà Châu nói.

"Là ngày có cặp sách và quần áo mới"

Sau đó hơn 30 năm, cô Đào Minh Thu, sinh năm 1971, là thành viên của một thế hệ được đến trường và tham gia trọn vẹn 12 lễ khai giảng. 

Ngày cô Thu vào lớp 1, đất nước đã hòa bình, thống nhất. Cô vẫn mang máng nhớ cảm giác vui sướng được đi học sau kỳ nghỉ hè kéo dài 3 tháng. Ngày ấy trẻ con thường được bố mẹ mua cho một chiếc cặp sách mới, vài đồ dùng học tập, nhà nào có điều kiện còn được sắm quần áo mới. 

Lá cờ đỏ sao vàng luôn tung bay trong buổi lễ khai giảng. Ảnh tư liệu

Những lễ khai giảng khi đất nước còn thiếu thốn. Ảnh tư liệu.

Sáng 5/9, cô Thu được mẹ đưa đến trường với một quả bóng bay in chữ "Chúc mừng năm học mới". Thường buổi lễ sẽ diễn ra trong hai tiết đầu tiên với các hoạt động: chào cờ, nghe đọc thư Bác, thư của Chủ tịch nước, cuối cùng là đánh trống khai giảng và thả bóng bay. Ba tiết còn lại, học sinh sẽ nghe cô giáo chủ nhiệm phổ biến nội quy, quy định của trường, lớp.

So sánh với các lễ khai giảng của con trai, cô Thu nói: "Khai giảng nay khác xưa nhiều quá! Ngày xưa bọn tôi đi học không phải tổng duyệt, diễu hành trước cả tháng trời, cùng lắm là có đội trống, đội cầm cờ phải tập trước. Đặc biệt, sau ba tháng nghỉ hè được quay lại trường nó bồi hồi lắm, chứ không phải học trước cả tháng rồi mới khai giảng như hiện nay".

"Là ngày vui vẻ, trừ các bài diễn văn"

Đang là sinh viên năm thứ hai, Nguyễn Mai, sinh năm 2000, từng nghĩ tại sao các lễ khai giảng ngày càng nặng về hình thức và tạo cảm giác mệt mỏi cho học sinh. 

"Suốt 12 năm ngồi trên ghế nhà trường em luôn thắc mắc tại sao phải tổ chức một buổi lễ khai giảng kéo dài gần hết buổi sáng; chưa kể rất nhiều ngày tháng công phu chuẩn bị, tập luyện các việc hậu cần khác nữa", Mai nói.

Nhiều trường học yêu cầu học sinh nữ mặc áo dài trong lễ khai giảng. 

Nhiều trường học yêu cầu học sinh nữ mặc áo dài trong lễ khai giảng. 

Đặc biệt, lên cấp 3, toàn bộ học sinh nữ trường Mai phải mặc áo dài, đến sớm và ngồi tập trung suốt nhiều tiếng đồng hồ, nhẫn nại chờ hàng loạt nghi lễ nhàm chán. "Mặc áo dài vừa nóng vừa bó, rồi phải ngồi nghe đọc diễn văn dài đến vài trang khiến em quá mệt. Phần lễ còn dài hơn cả phần hội. Lễ khai giảng kéo dài nguyên cả buổi sáng khiến chúng em vô cùng mất sức", Nguyễn Mai bày tỏ. 

Đối với Mai và nhiều bạn bè cùng trang lứa, phần đáng sợ nhất chính là "những bài diễn văn". Bài diễn văn nào cũng dài và thường lặp lại từ năm này đến năm khác. 

Theo nữ sinh, lễ khai giảng bây giờ nặng tính hình thức, nghi lễ chứ không gây háo hức như xưa bởi: bạn bè đã gặp nhau cả tháng trời, chương trình học cũng bắt đầu từ tháng 8, vì vậy khai giảng chỉ như là sự kết thúc của một kỳ học hè.

Hơn 500 học sinh dự lễ khai giảng trong sân trường khoảng 150 m2 ở TP HCM năm 2017. 

Một lễ khai giảng ở TP HCM năm 2017. 

Cũng giống với Nguyễn Mai, Nguyễn Cảnh Dương (sinh năm 2002) thừa nhận chưa từng thích lễ khai giảng bởi sự phiền toái từ lúc chuẩn bị cho đến lễ chính. "Lễ khai giảng chẳng đọng lại điều gì trong em. Từ việc tập luyện, diễu hành suốt các buổi chiều kéo dài từ giữa tháng 8 cho đến sát ngày khai giảng, khiến em và nhiều bạn thấy khó chịu. Chúng rất mất thời gian mà không đem lại hiệu quả", nam sinh kể. 

Mai và Dương cho rằng, khai giảng sẽ vẫn là một ngày vui, một ngày đáng được chờ đón, nếu chúng được thực hiện một cách gọn gàng và ý nghĩa hơn.

Học trò Hà Nội có mong chờ thả bóng bay trong lễ khai giảng?
 
 

Thúy Quỳnh

 
 
Gửi bài viết, câu hỏi tư vấn tại đây hoặc ione@vnexpress.net
 
 
goto top